27 чэрвеня, Гомельскі раён /Кар. БЕЛТА/. Беларусь сёння стала пляцоўкай для абмену цывільных асоб паміж Расіяй і Украінай, перадае карэспандэнт БЕЛТА.
Беларусь, нязменна пацвярджаючы сваю міралюбную пазіцыю, прадастаўляе бяспечныя гуманітарныя каналы, калідоры, пляцоўкі для арганізацыі і правядзення абменных працэдур паміж Расіяй і Украінай. Як паведамлялася, учора, 26 чэрвеня, бакі перадалі па 160 ваеннапалонных. Сёння ж у пункце пропуску "Новая Гута" на беларуска-ўкраінскай граніцы зноў гуманітарны абмен. З Украіны ў Расію вярнуліся сем мірных жыхароў, столькі ж чалавек адправіліся ва Украіну.
"Вельмі важна, што першыя перагаворы тут, на тэрыторыі Беларусі (за што вялікі дзякуй, вядома, калегам з Беларусі), адбыліся літаральна тры тыдні таму, дзе мы з чыстага ліста пасля майго ўступлення на пасаду (у маі 2026 года. - Заўвага БЕЛТА) з Дзмітрыем Валер'евічам (Лубінцом. - Заўвага БЕЛТА) - маім калегам з тэрыторыі Украіны - дагаварыліся аб супрацоўніцтве. Мы дагаварыліся не толькі аб сумесным наведванні ваеннапалонных, аб абмене дакументамі, аб гуманітарных місіях і праектах па перадачы пасылак і пісем. Самае галоўнае, мы дагаварыліся аб тым, што будзем рэалізоўваць вяртанне дадому і ўз'яднанне мірных жыхароў, грамадзян, уз'яднанне сем'яў. І ў першую нашу сустрэчы ўжо нам удалося ўз'яднаць (людзей. - Заўвага БЕЛТА). Гэта ў нас тры сям'і. І на тэрыторыю Украіны паехалі тры іншыя сям'і", - расказала ўпаўнаважаны па правах чалавека ў Расійскай Федэрацыі Яна Лантратава.
"Літаральна ўчора адбыўся абмен ваеннапалоннымі - 160 на 160. І вось ужо сёння мы вяртаем грамадзян дадому. Гэта 7 чалавек, якія вяртаюцца ва Украіну. Я ведаю многія гісторыі, ведаю, як чакаюць жонкі, таму што ў нас былі кантакты з многімі з іх. Мы радуемся, што хлопцы вяртаюцца дадому. Гэта было няпроста ўсё арганізаваць, але нам удалося гэта зрабіць. І таксама мы забіраем дадому нашых мірных курскіх грамадзян (і жыхароў з іншых рэгіёнаў. - Заўвага БЕЛТА), якія ўжо доўгі час не былі дома. Губернатар Курскай вобласці Аляксандр Хінштэйн пастаянна са мной на тэлефоне. Ён падрыхтаваў ужо аўтобус, які забірае хлопцаў. Там іх таксама чакаюць жонкі, дзеці", - адзначыла ўпаўнаважаны па правах чалавека ў Расійскай Федэрацыі.
Яна дадала, што ўчора ў працэсе абмену размаўляла і з украінскімі ваеннапалоннымі, і расійскімі. "Кожны мог патэлефанаваць (дадому. - Заўвага БЕЛТА). Гэта было так кранальна, эмацыянальна, чуць, як (на тым канцы провада. - Заўвага БЕЛТА) гавораць: "Тата, мы цябе чакаем дома". Гэта не важна, з якога боку, проста важна, што яны вяртаюцца дадому. Для нас з Дзмітрыем Валер'евічам (як праваабаронцаў. - Заўвага БЕЛТА) задача зрабіць так, каб як мага хутчэй большая колькасць хлопцаў былі дома", - заявіла Яна Лантратава.
"Завяршаецца двухдзённы пазітыўны трэк. Учора дзякуючы нашай камунікацыі з Янай Валер'еўнай (Лантратавай. - Заўвага БЕЛТА), з нашымі расійскімі калегамі мы правялі абмен 160 ваеннапалонных на 160. Учора мы завяршылі гэту працэдуру. І сёння ва Украіну вяртаюцца 7 цывільных, і на тэрыторыю Расійскай Федэрацыі вяртаюцца 7 цывільных. Гэта тыя рэзультаты, пра якія былі пачаты дамоўленасці 5 чэрвеня, калі мы ўпершыню сустрэліся публічна з Янай Валер'еўнай. Хачу падкрэсліць, што ў нас пачалася фактычна ў штодзённым рэжыме рабочая камунікацыя. Удзячнасць камандам і нашай інстытуцыі, і расійскай інстытуцыі. Самае галоўнае для нас як для двух амбудсменаў, каб людзі бачылі канкрэтныя рэзультаты ад нашага ўзаемадзеяння. Сёння і ўчора такія рэзультаты ўсе ўбачылі", - падкрэсліў упаўнаважаны Вярхоўнай рады Украіны па правах чалавека Дзмітрый Лубінец.
Ён дадаў, што акрамя таго бакі дамовіліся (і ўчора былі перададзены спісы асоб, якія лічацца прапаўшымі без вестак) пачаць працэдуру верыфікацыі і іх пошуку. Таксама ўпершыню былі перададзены дакументы юрыдычнага характару, напрыклад для пацвярджэння працоўнага стажу або нейкіх даведак з тэрыторыі дзвюх краін.
"Асобная падзяка Рэспубліцы Беларусь, якая нам дапамагае праводзіць як перагаворны, так і абменны працэс", - сказаў Дзмітрый Лубінец.
Ступіўшы на беларускую зямлю, жыхар Курскай вобласці Максім прызнаўся: калі ўбачыў сёння надпіс "Рэспубліка Беларусь" літаральна выдыхнуў і адчуў радасць. Мужчына зразумеў, што хутка сустрэнецца з роднымі, якіх не бачыў са жніўня 2024 года. "Вельмі рады. Можа, знешне гэта і не відаць, але ў душы ўсё трымціць. Дома мяне чакаюць жонка, дзіця, браты, сваякі. Маральна дапамагалі трымацца ўвесь гэты час пісьмы з дому. Самае галоўнае, адчуваў, што мяне чакаюць, любяць. А больш што яшчэ трэба ў гэтай сітуацыі?" - адзначыў мужчына.
Ён дадаў, што засумаваў па сваёй рабоце. "Я механізатар. Цяпер якраз гарачая пара (у сельскай гаспадарцы. - Заўвага БЕЛТА). Можна без адпачынку адразу ў бой. І так ужо два сезоны прапусціў, таму буду наганяць", - плануе вясковец.
"Дзякуй богу, мы амаль ужо дома. А дома жонка чакае, маці", - расказаў пра сябе Раман. На прапанову патэлефанаваць блізкім адразу ў пункце пропуску на беларуска-ўкраінскай граніцы не пагадзіўся. "Няхай падарункам будзе для іх", - аргументаваў ён.
"Я родам наогул з Тульскай вобласці, але з 2007 года жыву ў Курскай вобласці, сяло Любімаўка. Што дапамагло перажыць? Думкі аб родных. У мяне маленькі ўнук. Як прыеду, жонку абдыму, унука пацалую", - ледзь стрымліваў эмоцыі Сяргей.
Адзін з тых, хто вяртаецца дадому ва Украіну, падзяліўся: яго таксама чакаюць родныя, блізкія, дзеці. "4 гады дома не быў. Як прыеду, абдыму іх, вядома. Усім родным прывітанне перадам", - сказаў ён.
"Мяне вельмі шмат людзей чакаюць дома. Я, прынамсі, на гэта спадзяюся. Сённяшні дзень - гэта адзін з тых дзён, якія ўвогуле пераварочваюць жыццё", - падкрэсліў другі мужчына.
Яшчэ адзін мужчына не быў дома 4 гады і 3 месяцы. "Са сваякамі ўзаемадзейнічалі толькі пісьмова. Пісалі, што ўсё нармальна, жывыя, здаровыя, усё добра. Што дапамагала не здавацца? Жаданне вярнуцца дадому, убачыць сваіх блізкіх і абняць, як і размовы з таварышамі. Калі даведаўся, што сёння лячу, адчуў невымоўнае пачуццё", - прызнаўся ён.
"Лёсы складаныя ў гэтых людзей, - адзначыла старшыня Пастаяннай камісіі па працы і сацыяльных пытаннях Палаты прадстаўнікоў Ірына Касцевіч. - Але радуе, што сёння яны сустрэнуцца са сваімі сем'ямі".
Яна расказала, што пры размове з адным з украінцаў пацікавілася, чаму той не паеў беларускую кашу, булён, якія перадалі ў самалёце. "Ён адказвае: так хвалююся перад сустрэчай з жонкай, з дзецьмі - кавалак хлеба не ідзе. Я кажу: тады перадайце сваёй дзетвары беларускі хлеб і беларускія гасцінцы. І гледзячы ў вочы гэтага чалавека, (якія гаварылі. - Заўвага БЕЛТА) "дзякуй вам", (разумееш. - Заўвага БЕЛТА), што гэта сапраўды дарагога варта", - зрабіла акцэнт Ірына Касцевіч.
"І тое, што мы адпрацавалі два дні запар, сведчыць аб тым, што дыялог ідзе. Алгарытм узаемадзеяння выбудаваны. Ёсць разуменне, ёсць жаданне. Працэс ідзе, і за гэтым працэсам, за гэтымі складанымі шматгадзіннымі размовамі стаяць лёсы людзей, якія мы вырашаем. Беларуская зямля нацэлена толькі на мір, толькі на шчасце, толькі на мірнае неба, на яснае сонца над галавой незалежна ад нацыянальнасці. І ўсё, што ад Беларусі залежыць... Мы максімальна будзем рухацца па гэтым мірным трэку", - склала старшыня пастаяннай камісіі.