Якая першая карцінка з'яўляецца ў вас перад вачамі, калі размова заходзіць пра беларускую малочную прадукцыю? Многія адкажуць, што гэта бела-блакітная кансервавая бляшанка згушчонкі. Глыбоцкая ці рагачоўская, але яна даўно стала негалосным брэндам Беларусі за мяжой. А вы ведаеце, як яе вырабляюць? Вясной 2022 года Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка наведаў з рабочай паездкай Глыбоцкі раён. Тады кіраўнік дзяржавы пабываў і на мясцовым малочнакансервавым камбінаце. Яго ўвазе прадставілі мноства варыянтаў згушчонкі. Але Аляксандр Лукашэнка вырашыў прадэгуставаць класічную - тую самую, смак якой мы ўсе памятаем з дзяцінства, - і не прагадаў. У новым выпуску YouTube-праекта БЕЛТА "Па факце: спецыяльны рэпартаж" мы пабывалі на глыбоцкім прадпрыемстве і цяпер раскажам аб усіх этапах вытворчасці малака неразведзенага згушчанага з цукрам.
Такім чынам, перш чым трапіць на перапрацоўку, малако праходзіць некалькі стадый кантролю. Спачатку ў сыравіннай зоне - у гаспадарках. І потым ужо на заводзе - у прыёмнай лабараторыі кансервавага цэха.
"У нас ёсць свая сыравінная зона, якая змяшчае чатыры раёны. Таксама, акрамя сваёй сыравіннай зоны, мы закупляем малако з іншых абласцей. Працуем таксама на давальніцкіх умовах", - увяла ў курс справы намеснік дырэктара па перапрацоўчай прамысловасці Глыбоцкага малочнакансервавага камбіната Ірына Васьковіч.

Для стэрылізаваных кансерваў важна тэрмаўстойлівасць малака. Менавіта ад гэтага паказчыка залежыць далейшы тэхналагічны працэс, для якога характэрны высокатэмпературныя рэжымы.
"У прыёмнай лабараторыі вызначаюць такія паказчыкі, як арганалептыка, хімічныя паказчыкі. Абавязкова робіцца аналіз на антыбіётыкі, саматычныя клеткі. І на падставе гэтых выпрабаванняў выводзіцца гатунковасць малака. На гэты перыяд у нас больш за 80 працэнтаў малака вышэйшага гатунку і гатунку экстра", - расказалі на прадпрыемстве.




У апаратным участку праводзіцца цеплавая апрацоўка малака. Гэта адзін з найважнейшых тэрмічных працэсаў, усе працэсы кантралююць спецыялісты на пульце кіравання. Магутнасць устаноўкі ўражвае: яна праганяе 25 т малака за гадзіну.
Малочныя кансервы маюць працяглы тэрмін захоўвання - да паўтара года. Таму тэмпературная апрацоўка праходзіць у дзве стадыі.

Само ж згушчанае малако вырабляюць па класічнай тэхналогіі. Рэцэпт не мянялі і да гэтага часу ўсё робяць па ДАСТу - так, як мы любім.
"Натуральнае малако, цукар, лактоза. Усё. Толькі натуральныя кампаненты", - заявіла Ірына Васьковіч.
У вакуумна-выпарным аддзяленні нармалізаваную сумесь і цукровы сіроп падаюць на спецыяльны апарат. Адбываецца выдаленне вільгаці і згушчэнне малака.
"Згушчанае малако далей падаецца на вакуумны ахаладжальнік, куды ўносіцца лактоза для таго, каб канечны прадукт атрымаўся мяккай кансістэнцыі. Ахалоджваецца, і, у прынцыпе, прадукт ужо можа быць накіраваны далей на канечную расфасоўку", - адзначыла намеснік дырэктара.
На ахаладжальнік малако паступае пры тэмпературы 50-60 градусаў. Там прадукт ахалоджваецца да 20-22 градусаў. Ад паступлення малака на вытворчасць да атрымання канечнага прадукту праходзіць каля 12 гадзін. Перад фасоўкай узоры малака трапляюць у вытворчую лабараторыю.

"Хімік адбірае аналіз з ахаладжальніка і правярае яго ў лабараторыі на вільгаць, на вязкасць. Робяцца цукры, тлушч, кіслотнасці. Калі ўсё ў нас у норме, мы даём згоду на расфасоўку ў бляшанкі, мяшкі і гэтак далей", - расказала аб этапах кантролю хімік лабараторыі Глыбоцкага малочнакансервавага камбіната Наталля Альшэўская.
Адно з найважнейшых аддзяленняў на вытворчай лініі - расфасоўка згушчанага малака ў бляшанкі. Гэты працэс патрабуе высокай дакладнасці і акуратнасці, каб кожная бляшанка была ідэальна напоўнена і гатова да адпраўкі спажыўцам. Спецыяльнае абсталяванне для гэтай задачы забяспечвае хуткі і эфектыўны рабочы цыкл: сучасныя машыны могуць вырабляць ад 250 да 400 бляшанак за хвіліну.
"Агульная выпрацоўка прадукцыі за змену - 72 тысячы бляшанак. Вытворчасць бляшанак на тэрыторыі камбіната свая - у асобным цэху. Адтуль па транспартных лініях падаюцца бляшанкі непасрэдна сюды пад разліўна-закручвальную машыну, дзе яны напаўняюцца малаком, закручваюцца і далей пастаўляюцца на ўчастак пакавання", - правяла для нас невялікую экскурсію начальнік кансервавага цэха Таццяна Сцепанюк.


А вось малочных рэк вы нідзе не ўбачыце. Усе працэсы аўтаматызаваны, і ўмяшанне чалавека мінімальнае - толькі кантроль.
"У нас ёсць аператар лініі вытворчасці харчовай прадукцыі, які пастаянна стаіць на лініі і глядзіць за ходам працэсу. Кантралюе ўзровень напаўнення бака малака, у бляшанку. І плюс ёсць асобны аператар, які пастаянна закладае накрыўку", - дадала начальнік кансервавага цэха.


Пасля завяршэння вытворчасці гатовы прадукт абавязкова праходзіць праверку ў лабараторыі. Гэта важны этап, які дазваляе пераканацца, што кожная бляшанка адпавядае высокім стандартам якасці і бяспекі. Такі пільны кантроль дапамагае падтрымліваць той узровень надзейнасці і адметнага смаку, да якога ўжо прывыклі пакупнікі.
"Глядзім вязкасць пры расфасоўцы, кіслотнасць і, вядома, фільтруем на чысціню - каб туды не трапілі механічныя прымесі", - растлумачыла хімік лабараторыі Наталля Альшэўская.
Пах мяккі, а колер - белы з крэмавым адценнем. Малако сцякае тонкім раўнамерным бесперапынным струменьчыкам. Уявілі і аблізнуліся? Усё гэта пра якасць, якая не мяняецца дзесяцігоддзямі. Такі ўзор спалучэння традыцый і сучаснасці стаў сапраўдным знакам адрознення на рынку.
Глыбоцкі малочнакансервавы камбінат славіцца сваім багатым асартыментам: тут вырабляюць амаль 40 відаў малочных кансерваў. Сярод гэтай разнастайнай лінейкі асаблівае месца займае вядомая сіне-блакітная бляшанка. Гэта ўпакоўка даўно ўжо больш чым проста ёмістасць для прадукту: яна ператварылася ў сімвал якасці і надзейнасці.


*Праект створаны за кошт сродкаў мэтавага збору на вытворчасць нацыянальнага кантэнту.