24 красавіка, Мінск /Кар. БЕЛТА/. Старшыня Пастаяннай камісіі па экалогіі і прыродакарыстанні Палаты прадстаўнікоў Жанна Чарняўская ў праекце БЕЛТА "Краіна гаворыць" расказала пра тры этапы ліквідацыі наступстваў аварыі на ЧАЭС, якія прайшла Беларусь за 40 гадоў.
Беларусь прайшла вялікі шлях ад ліквідацыі наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС да адраджэння пацярпелых тэрыторый. "Самы складаны - першы год, 1986-ы, і перыяд да 1991 года, калі праводзіліся мерапрыемствы, прымаліся надзвычайныя меры. Гэта датычылася эвакуацыі, адсялення насельніцтва", - сказала Жанна Чарняўская.
Праводзілася вялікая дэзактывацыя. "Я ўраджэнка Хойніцкага раёна, у 1986 годзе мне было 14 гадоў, і я выдатна памятаю, якія работы праводзіліся: як здымаўся верхні грунт, як на выездзе з раёна на ўсіх дарогах стаялі пункты ачысткі транспарту, які займаўся работамі непасрэдна на тэрыторыях, забруджаных радыенуклідамі, Я памятаю, як мылі, чысцілі дамы, здымалі дахі, мянялі агароджы, будавалі дарогі, тратуары. Гэта была вялікая работа, - падзялілася Жанна Чарняўская. - Вядома, гарады не высялялі - ні Хойнікі, ні Брагін, ні Нароўлю, але частку сельскіх населеных пунктаў, якія аказаліся ў бліжэйшай 30-кіламетровай зоне і дзе сапраўды была пагроза здароўю насельніцтва, высялялі. Гэтыя меры былі накіраваны на ажыццяўленне бяспекі для людзей, каб не было пераносу радыенуклідаў".

Другі этап - прыкладна з 1992-га да 2000-х гадоў. "Паўстала пытанне аб фарміраванні чарнобыльскага заканадаўства, і тут вельмі моцна падключылася навука, таму што трэба было разумець, што рабіць з гэтымі тэрыторыямі, як абараніць людзей ад уздзеяння радыенуклідаў. Гэта былі меры ахоўнага характару, і прыярытэты расстаўляліся менавіта тут. Быў створаны РНПЦ радыяцыйнай медыцыны і экалогіі чалавека. Гэта сапраўды ўпор на сучаснае абсталяванне, якое дапамагае вырашаць розныя пытанні. Там праводзіцца медыцынскае абслугоўванне на высокім узроўні, туды прыязджаюць лячыцца не толькі жыхары Беларусі, але і Расійскай Федэрацыі, і не толькі", - расказала Жанна Чарняўская.
Трэці напрамак - рэабілітацыя і доўгатэрміновыя мерапрыемствы, якія прадаўжаюцца ў краіне і цяпер, гэта значыць адраджэнне тэрыторый. "Тут акумуляваліся навуковыя і даследчыя даныя, каб вызначыцца з далейшымі мерапрыемствамі. Гэтыя асноўныя напрамкі і прыярытэты ўвасобіліся ў дзяржаўныя праграмы для адраджэння зямель", - падкрэсліла яна.
*Праект створаны за кошт сродкаў мэтавага збору на вытворчасць нацыянальнага кантэнту.