Суды ў Беларусі

Судовая сістэма Беларусі – Канстытуцыйны Cуд і суды агульнай юрысдыкцыі

Згодна з Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь судовая ўлада ў краіне належыць судам.

Судовую сістэму прадстаўляюць:

Канстытуцыйны Cуд
суды агульнай юрысдыкцыі

Усе судовыя разборы праводзяцца ва ўстаноўленым парадку. Утварэнне надзвычайных судоў забараняецца.

Суды агульнай юрысдыкцыі ў Беларусі

У Беларусі суды агульнай юрысдыкцыі займаюцца грамадзянскімі, крымінальнымі і адміністрацыйнымі справамі, а таксама справамі па ваеннаслужачых.

У сістэму судоў агульнай юрысдыкцыі ўваходзяць:

Вярхоўны Суд Рэспублікі Беларусь
абласныя суды
суд горада Мінска
гарадскія (раённыя) суды
эканамічныя суды абласцей і Мінска
Апеляцыйны эканамічны суд (дзейнічае з 1 студзеня 2026 года)

Вярхоўны Суд узначальвае сістэму судоў агульнай юрысдыкцыі і з’яўляецца найвышэйшым судовым органам, які ажыццяўляе правасуддзе шляхам грамадзянскага, крымінальнага і іншых форм судаводства, прадугледжаных законам.

Старшыню, намеснікаў Старшыні і суддзяў Вярхоўнага Суда выбірае і вызваляе іх з пасады на падставах, прадугледжаных законам, Усебеларускі народны сход – па прапанове Прэзідэнта, папярэдне ўзгодненай з Прэзідыумам Усебеларускага народнага сходу.

Апеляцыйны эканамічны суд, які ўваходзіць у сістэму судоў агульнай юрысдыкцыі, падпарадкоўваецца Вярхоўнаму Суду Рэспублікі Беларусь. У яго кампетэнцыі – разгляд апеляцый па эканамічных справах, перагляд судовых пастаноў у касацыйным парадку, нагляд за дзейнасцю ніжэйшых абласных эканамічных судоў і эканамічнага суда горада Мінска. Апеляцыйны эканамічны суд сфарміраваны ў складзе 27 суддзяў, уключаючы старшыню і двух яго намеснікаў.

Канстытуцыйны Cуд Рэспублікі Беларусь

Асноўная мэта работы Канстытуцыйнага Cуда Беларусі – праверка адпаведнасці нарматыўных прававых актаў артыкулам Канстытуцыі.

Канстытуцыйны суд складаецца з 12 суддзяў – экспертаў па прававых пытаннях высокай кваліфікацыі. Эксперты павінны:

быць не старэйшыя за 70 гадоў
мець адпаведную вышэйшую адукацыю

Старшыню, намесніка Старшыні і суддзяў Канстытуцыйнага Суда выбірае і вызваляе іх з пасады па падставах, прадугледжаных законам, Усебеларускі народны сход – па прапанове Прэзідэнта, папярэдне ўзгодненай з Прэзідыумам Усебеларускага народнага сходу.

Тэрмін паўнамоцтваў суддзі Канстытуцыйнага Cуда – 11 гадоў.

версія для друку