25 красавіка, Мінск /Кар. БЕЛТА/. Старшыня Пастаяннай камісіі па экалогіі і прыродакарыстанні Палаты прадстаўнікоў Жанна Чарняўская ў праекце БЕЛТА "Краіна гаворыць" расказала, якія напрамкі становяцца асноўнымі ў адраджэнні забруджаных тэрыторый у апошнія гады.
У 2025 годзе Беларусь завяршыла рэалізацыю шостай дзяржаўнай праграмы, якая дае магчымасць эфектыўна пераадольваць наступствы чарнобыльскай аварыі. "У цэлым прыкладная сума грашовых сродкаў, выдзеленых на гэта, - каля $19,5 млрд. Вядома, урон, які быў нанесены аварыяй, вельмі сур'ёзны: яго ацэньваюць прыкладна ў 32 бюджэты нашай краіны 1985 года. Але тыя $19,5 млрд, якія былі ўкладзены, - гэта сур'ёзныя грошы, якія рэспубліцы неабходна было знайсці з улікам таго, што разваліўся Савецкі Саюз, фінансаванне было спынена, і ў складаныя 90-я гады краіне было няпроста", - нагадала Жанна Чарняўская.
Тым не менш гэтыя тэрыторыі не былі кінуты. "Кіраўнік дзяржавы неаднаразова гаварыў, што яму шмат разоў прапаноўвалі кінуць гэтыя тэрыторыі, не займацца імі. Але ж тады 23 працэнты тэрыторыі нашай краіны аказалася б у ролі джунгляў, дзе мы не ведалі б, што рабіць. Пажарная бяспека - гэта зона, якую проста нельга было пакідаць. Таму ўсе шэсць дзяржпраграм паэтапна выходзілі адна з другой у адпаведнасці з тым, што ўжо было зроблена за пяцігодку", - адзначыла яна.
У апошніх трох дзяржаўных праграмах каля 60 працэнтаў было нацэлена на сацыяльную абарону насельніцтва. Гэта медыцынскае абслугоўванне, дыягностыка, абследаванне, мадэрнізацыя і рэканструкцыя ўстаноў аховы здароўя, набыццё абсталявання. "Сёння мы гаворым аб аздараўленні і санаторна-курортным лячэнні, аб падтрымцы і замацаванні маладых спецыялістаў, а гэта ўжо будаўніцтва жылля. Шмат напрамкаў, якія дзякуючы дзяржпраграмам удалося вырашыць і забяспечыць у гэтых раёнах нармальную інфраструктуру для жыцця насельніцтва, камфортныя ўмовы пражывання", - заўважыла Жанна Чарняўская.

Гаворачы аб праведзенай рабоце па ліквідацыі наступстваў аварыі на ЧАЭС за апошнія пяць гадоў, Жанна Чарняўская адзначыла, што гэта ў тым ліку будаўніцтва жылля, што вельмі важна для льготнай катэгорыі грамадзян, якія жывуць на гэтых тэрыторыях, для замацавання спецыялістаў, у тым ліку арэнднае жыллё. "Але асаблівая ўвага - прамысловасці і сельскай гаспадарцы. Дзякуючы праграмам будуюцца новыя малочнатаварныя комплексы ў многіх раёнах. Гэта, па-першае, камфортныя ўмовы для работнікаў сельгасвытворчасці. Па-другое, былі праведзены вялікія мерапрыемствы па рэабілітацыі сельгасзямель", - сказала яна.
Трэба разумець: перыяд паўраспаду - гэта натуральная працэдура, зямля ачышчалася, але калі б не было ў дзяржпраграмах канкрэтных агратэхнічных і аграхімічных напрамкаў, прымянення комплексаў мінеральных угнаенняў, вапнавання глеб - шматлікіх мерапрыемстваў, якія дазволілі знізіць колькасць забруджаных сельгасзямель, то аднаўленне тэрыторый было б намнога працяглым.
"Па-трэцяе, прайшлі мадэрнізацыю і рэканструкцыю прадпрыемствы на забруджаных тэрыторыях. Нашы прадпрыемствы не закрыліся, як шмат гаварылі ў першыя гады: "Закрываць, не пакідаць". Прадпрыемствы прайшлі мадэрнізацыю, працуюць добра і вырабляюць прадукцыю, - падкрэсліла старшыня камісіі. - Усе гэтыя мерапрыемствы якраз і ўваходзілі ў склад шасці дзяржпраграм паступова, з году ў год. Карпатлівая работа дала магчымасць вырашаць многія пытанні".
*Праект створаны за кошт сродкаў мэтавага збору на вытворчасць нацыянальнага кантэнту.