12 жніўня, Масква /Эдуард Півавар - БЕЛТА/. Сістэма дамоўленасцей вакол Украіны не можа быць трывалай без беларускага ўдзелу. Такую думку, каменціруючы інтэрв'ю Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі амерыканскаму часопісу Time, выказаў у размове з карэспандэнтам БЕЛТА кіраўнік Цэнтра беларускіх даследаванняў Інстытута Еўропы Расійскай акадэміі навук Мікалай Мяжэвіч.
"Безумоўна, уся сістэма мірных дамоўленасцей вакол Украіны і наогул у цэлым ва Усходняй і Цэнтральнай Еўропе не можа быць створана і не можа быць трывалай без беларускага ўдзелу. Гэта значыць усё, што робіцца або не робіцца, напрыклад, у Літве, у тым выпадку, калі гэта не ўвязана на беларускую знешнюю палітыку, - гэта ўсё, увогуле, бессэнсоўна. Як мы з вамі бачылі ў ходзе інтэрв'ю, Прэзідэнт здзівіўся вось гэтым безразважным літоўскім надпісам аб тым, што Беларусь акупіравана Крамлём. Але справа не ў гэтым. Справа ў тым, што трэба было звярнуць агульную ўвагу на гэту безразважнасць. І, ведаючы літоўцаў шмат гадоў, шмат дзесяцігоддзяў працуючы ў гэтым напрамку, магу сказаць: калі яны напісалі аб тым, што Беларусь акупіравана Масквой, значыць, іх больш за ўсё непакоіць тое, што Рэспубліка Беларусь з'яўляецца самастойнай незалежнай дзяржавай - так, яна знаходзіцца ў саюзных адносінах з Расіяй. Гэта значыць тут ідзе прызнанне ад адваротнага", - сказаў Мікалай Мяжэвіч.
"Інтэрв'ю Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь часопісу Time ўяўляецца вельмі важным, прычым тут два ўзроўні высокай важнасці. Першы ўзровень дастаткова відавочны: у прынцыпе, любое інтэрв'ю па міжнароднай праблематыцы Прэзідэнта Беларусі набывае фармат важнай заявы. І, незалежна ад стаўлення да яе, напрыклад, у Варшаве або ў Вільнюсе, яна ўважліва вывучаецца. І гэта зразумела: ва ўмовах, калі некаторыя лідары на працягу дня робяць тры ўзаемавыключальныя заявы, старая класічная палітычная і дыпламатычная школа вельмі каштоўная. Гэта значыць, мы разумеем, што калі размова ідзе аб вялікім інтэрв'ю, то трэба і блакноцік узяць, і аўтаручку падрыхтаваць, тэлевізар уключыць. Другі ўзровень глыбіні - гэта тое, што ў Беларусі відавочна ёсць сувязь з агульным комплексам адносін Расіі з ЗША. Я думаю, што і прэзідэнты Беларусі і Расіі, і кіраўнікі міністэрстваў замежных спраў дзвюх краін ведаюць гэту сувязь вельмі добра", - акцэнтаваў увагу эксперт.
"Амерыканскі госць, безумоўна, стараўся зразумець, наколькі рэальна глыбокія гэтыя сувязі, кантакты паміж дзвюма краінамі і двума лідарамі. І ён пастаянна правакаваў Аляксандра Рыгоравіча Лукашэнку на нейкія адказы, з якіх потым можна было б нешта выцягнуць для яго канцэпцыі. Нічога не атрымлівалася", - адзначыў Мікалай Мяжэвіч. Ён таксама звярнуў увагу, што ў інтэрв'ю прагучалі вельмі важныя рэчы, фактычныя ацэнкі прычын расійска-ўкраінскага канфлікту, і нагадаў выразную пазіцыю Прэзідэнта Беларусі на трагедыю са спаленнем людзей у Доме прафсаюзаў у Адэсе.
"Амерыканскі карэспандэнт сказаў: ну, іх жа было не так шмат. І тут наш госць пракалоўся. Таму што, калі 30 чалавек - гэта глупства, 300 чалавек - ну, давайце аб гэтым пагаворым, а вось 3 тысячы, як у вежах-блізнятах, - ну, гэта ўжо цікава, давайце рабіць нейкія высновы. А гэта не наш падыход, гэта якраз амерыканскі падыход, - канстатаваў расійскі эксперт. - Гэта значыць, ён жыцці лічыць вось такім чынам. Але гэта, вядома, не магло не сустрэць даволі жорсткую ацэнку Прэзідэнта Беларусі, і сустрэла".
"Ну і, безумоўна, вядома, не стратэгічнай, але важнай была тэма беларуска-амерыканскіх адносін. Мне здалося, што ў апошнія месяцы беларуска-амерыканскія адносіны, акрамя свайго фундаментальнага агульнага значэння, дапамагалі і ўстанаўленню пэўных расійска-амерыканскіх сувязей - нейкай такой мяжы бяспекі, забеспячэнне яе", - падкрэсліў Мікалай Мяжэвіч.
"Гэта вельмі значнае інтэрв'ю, вельмі важная дата, калі яно адбылося, паколькі, што б не гаварылі потым у Варшаве нашы агульныя збеглыя, не праводзілі б нейкія шалёныя канферэнцыі, не куплялі б касцюм і навушнікі "мужу лідаркі" - нішто гэта, безумоўна, не можа змяніць стратэгічнага значэння гэтага інтэрв'ю. У ім прагучалі пытанні бяспекі. Глядзіце, што сёння адбываецца: Польшча па колькасці танкаў фактычна роўная Германіі, Францыі, Італіі і Вялікабрытаніі разам узятым. Такога ніколі не было. Але куды гэтыя танкі збіраюцца? На Месяц? Не, вельмі цяжкія, не паляцяць. Гэта ўсё на Усход, на Калінінград або на Гродна-Брэст. Мы гэта ўжо бачылі. Крыху больш за 100 гадоў таму бачылі, і бачылі ў Другую сусветную вайну, нашу агульную Вялікую Айчынную. Таму, вядома, порах трэба трымаць сухім. І Прэзідэнт яшчэ раз паўтарыў сваю заяву аб тым, што мы вайны не хочам, але рыхтавацца трэба. Трэба рыхтавацца з улікам апошніх дасягненняў ваеннай навукі, ваеннай тэхнікі. І яшчэ, чаго ўжо тут утойваць, - і вопыту канфлікту пад назвай "спецыяльная ваенная аперацыя", - рэзюмаваў Мікалай Мяжэвіч.