25 лютага, Мінск /Кар. БЕЛТА/. Работа Савета ААН па правах чалавека ўсё больш і больш становіцца правальнай, ператвараючыся ў фарс. Аб гэтым намеснік міністра замежных спраў Беларусі Ігар Сякрэта заявіў у Жэневе на сегменце высокага ўзроўню 61-й сесіі Савета ААН па правах чалавека, паведамляе БЕЛТА.
Беларускі дыпламат нагадаў, што бягучы, 2026 год знамянальны для міжнароднай праваабарончай сістэмы. У гэтым годзе споўніцца 60 гадоў двум пактам (аб грамадзянскіх і палітычных, а таксама эканамічных, сацыяльных і культурных правах), якія складаюць аснову Міжнароднага біля аб правах чалавека. Адначасова спаўняецца 20 гадоў Савету ААН па правах чалавека, які прыйшоў на змену Камісіі па правах чалавека.
"Беларусь была супраць такіх радыкальных пераўтварэнняў, прапануючы "паправіць" камісію. І мела рацыю. Але, як кажуць, ламаць заўсёды лягчэй, чым будаваць. Гэта добрыя нагоды, каб ацаніць прагрэс у галіне правоў чалавека. На жаль, пахваліцца асабліва няма чым. Парадокс у тым, што ўсе механізмы для работы ёсць, а выніку няма. Сённяшнія выступленні даказваюць, што работа СПЧ усё больш і больш становіцца правальнай, ператвараючыся ў фарс", - заявіў Ігар Сякрэта.
Ён звярнуў увагу, што большасць дзяржаў усё больш прад'яўляе прэтэнзій да гэтай структуры. Задаволены Саветам ААН па правах чалавека толькі тыя, хто спрабуе навязаць праз яго свой рэцэпт "дэмакратыі", якая на справе для іншых суверэнных краін паварочваецца хаосам і антыканстытуцыйным бязладдзем.
"Рэзалюцыі, якія прымаюцца ў гэтай зале, на жаль, зусім не аб правах чалавека. Яны служаць зусім іншым мэтам: апраўданню санкцый, знешняга націску, лінчаванню нязручных дзяржаў, падзелу свету на "дрэнных" і "добрых". Спецыяльныя дакладчыкі і так званыя незалежныя эксперты прысвоілі сабе ролю квазіследчых і квазісудовых органаў: умешваюцца непасрэдна ва ўнутраныя справы суверэнных дзяржаў. Пытанне: на якой падставе? Чамусьці адны краіны разглядаюцца пад лупай, другія ж аказваюцца ў "сляпой зоне" савета? Але ж ідэальных краін няма, як паказваюць вынікі ўніверсальнага перыядычнага агляду", - адзначыў намеснік міністра.
Ён падкрэсліў, што ўсе дзяржавы павінны падпарадкоўвацца адным законам. Аднак міжнародныя механізмы да гэтага часу так і не абавязалі, напрыклад, Латвію ліквідаваць інстытут безграмадзянства.

"Так і жывуць па вызначэнні ўрада Латвіі, якая з'яўляецца адным з членаў ЕС, асобы без грамадзянства. Пры гэтым у Латвіі паўсюдна прыгнятаюцца нацыянальныя меншасці, пазбаўляюцца права на працу і дастойнага ўзроўню жыцця. Бесчалавечнае стаўленне Літвы і Польшчы да мігрантаў і бежанцаў на граніцы Беларусі, якія імкнуцца ў Еўропу, так і не стала прадметам асуджэння з боку СПЧ. А што ж Савет думае наконт забароны ў гэтых краінах дзейнасці журналістаў і СМІ, якія вяшчаюць альтэрнатыўныя пункты гледжання? Гэта яскравыя прыклады той выбіральнасці, якая вызначае работу гэтага органа. Па такім жа сцэнарыі працуюць і дагаворныя органы па правах чалавека", - адзначыў дыпламат.
У якасці яшчэ аднаго прыкладу ён прывёў прымяненне аднабаковых прымусовых мер. Паводле слоў Ігара Сякрэты, такая практыка па-за ўсякай логікай з пункту гледжання правоў чалавека. Санкцыі ўплываюць не толькі на грамадзян закранутых дзяржаў, але і, парадаксальна, краін-ініцыятараў такіх незаконных санкцый.
"Вельмі паказальны прыклад гэтага года. У той час, як жыхары нібыта сытай Еўропы вымушаны эканоміць на цяпле, але пры гэтым усё роўна аплачваць драконаўскія, велізарныя рахункі за электрычнасць з-за халоднай зімы, якая выпала сёлета. Беларусь, нягледзячы на беспрэцэдэнтны незаконны санкцыйны націск, зыходзячы з інтарэсаў сваіх грамадзян, адмаўляецца ад запланаванага павышэння тарыфаў у сферы жыллёва-камунальнай гаспадаркі на перыяд халадоў. Дзяржава свядома бярэ на сябе фінансавую нагрузку, каб абараніць сем'і, пенсіянераў, простых людзей - сацыяльна слабаабароненых катэгорый грамадзян", - сказаў намеснік кіраўніка МЗС.
Гэта значыць, пакуль у Еўропе расплачваюцца за палітычныя пралікі ростам цэн і спадам узроўню жыцця, у Беларусі прыярытэт застаецца нязменным: стабільнасць, сацыяльная абарона і падтрымка грамадзян. "І гэта наглядна паказвае розніцу ў падыходах і розніцу ў каштоўнасцях, пра якія так шмат у гэтыя дні гаворыцца ў гэтай зале. Ні для каго не сакрэт, што ААН сёння знаходзіцца не ў самай лепшай форме. Супярэчлівы і раз'яднальны праваабарончы парадак дня стаў галоўнай прычынай такога стану нашай арганізацыі. Зусім не скарачэнне фінансавання і не дзейнасць асобных дзяржаў, уключаючы Злучаныя Штаты, а менавіта раз'яднальны праваабарончы парадак дня. Таму што менавіта гэты напрамак, як ніякі іншы, багаты на дарагія і бескарысныя мандаты", - перакананы Ігар Сякрэта.
Беларускі дыпламат заклікаў удзельнікаў форуму шчыра прызнаць: далейшае расходаванне бюджэту ААН на механізмы, якія не прыносяць практычных вынікаў, не можа быць апраўдана ні палітычна, ні фінансава, ні маральна.
"Сёння дзяржавам зноў навязана глабальная рэформа, якая суправаджаецца скарачэннямі, аптымізацыяй, ліквідацыяй і гэтак далей у надзеі, што гэта дапаможа нам вярнуць эфектыўнасць, у тым ліку ў нашым органе, тут, у Савеце па правах чалавека. Але ж рэформа таксама каштуе грошай! І, як правіла, у пагоні за аптымізацыяй церпяць самыя важныя напрамкі: пытанні развіцця, сацыяльныя праекты, падтрымка сацыяльна слабаабароненых слаёў насельніцтва (дзеці, людзі сталага ўзросту, людзі з абмежаванымі магчымасцямі). Але праўда заключаецца таксама ў тым, што ніякія інстытуцыянальныя пераўтварэнні, скарачэнні і аптымізацыі не дадуць вынікаў, калі не будзе вырашана галоўная, сістэмная праблема. І праблема гэта заключаецца не ў фармальным уладкаванні або статусе Савета, а ў тым, як дзяржавы выкарыстоўваюць гэты орган і які парадак дня яны туды нясуць", - заявіў намеснік міністра.
Паводле яго слоў, пакуль краіны ўносяць свае двухбаковыя рознагалоссі і геапалітычныя спрэчкі ў міжнародны праваабарончы парадак дня, хутчэй прыкрываючыся гэтым праваабарончым парадкам дня, а члены савета самі ж падрываюць прынцыпы бесстароннасці і супрацоўніцтва, у лепшы бок сітуацыя не зменіцца.
"Савет па правах чалавека мае патрэбу не ў касметычных змяненнях, а ў вяртанні ўсіх краін да базавых прынцыпаў. Нагадаю: гэта паважанне суверэннай роўнасці дзяржаў, адмова ад умяшання ва ўнутраныя справы і ад выкарыстання правоў чалавека як інструмента націску. Толькі пры гэтай умове Савет зможа захаваць сваю легітымнасць у міжнароднай сістэме абароны і падтрымкі правоў чалавека", - падкрэсліў Ігар Сякрэта.
Ён дадаў, што сучасная Беларусь - стабільная дзяржава, якая цвёрда рухаецца па шляху ўстойлівага развіцця. У рэспубліцы зыходзяць з простага прынцыпу: правы чалавека пачынаюцца з права жыць годна, з права жыць пад мірным небам, атрымліваць якасную адукацыю, мець дастойную аплату працы, атрымліваць высокакваліфікаваную медыцынскую дапамогу і сацыяльную падтрымку. І самае галоўнае - быць упэўненым у заўтрашнім дні для сябе і сваіх дзяцей.
"Бягучы год у Беларусі аб'яўлены Годам жанчыны, што дасць магчымасць умацаваць жаночую ролю ва ўстойлівым развіцці грамадства. Гэта якраз тое, пра што гаварыла спадарыня Бербак на адкрыцці нашага пасяджэння. Мы гэтым ужо займаемся. Вопыт беларусаў, якія сёння адзіныя як ніколі, паказвае, што ніякія санкцыі не змогуць спыніць краіну, якая ўпэўнена рухаецца да дасягнення сваіх мэт і стварае будучыню, арыентаваную на прагрэс, стабільнасць і дабрабыт сваіх грамадзян. Мы прадоўжым уносіць свой уклад у забеспячэнне бяспечнага і справядлівага міру. Заклікаем усіх не пагарджаць патэнцыялам дыялогу. Гэта ж так проста", - рэзюмаваў дыпламат.