Галоўныя навіны

Лукашэнка назваў ініцыятыву "Адзін раён - адзін праект" стратэгічнай задачай у рэгіянальным развіцці

30 красавіка, Мінск /Кар. БЕЛТА/. Ініцыятыва "Адзін раён - адзін праект" - стратэгічная задача ў сферы рэгіянальнага развіцця. Аб гэтым Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка заявіў на нарадзе па пытаннях рэалізацыі інвестыцыйных праектаў у рамках гэтай ініцыятывы, перадае карэспандэнт БЕЛТА.

Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што гэта мерапрыемства можна разглядаць як фінішнае пасля нядаўніх рэгіянальных камандзіровак, а таксама разгляду такіх важнейшых рэгіянальных праграм, як развіццё Прыпяцкага Палесся, паўднёвага ўсходу Магілёўшчыны, меліярацыі, уключэння сельгасзямель у новы абарот. Раней таксама гаварылі аб Віцебскай вобласці - што трэба зрабіць, каб даць штуршок развіццю паўночнага рэгіёна.

Аляксандр Лукашэнка заявіў, што думае над тым, каб на чарговае пасяджэнне Усебеларускага народнага сходу ў канцы года вынесці пытанні рэгіянальнага развіцця ў якасці ключавых аспектаў у дакладзе прэм'ер-міністра. "Гэта важна для людзей. І трэба, каб у самым высокім прадстаўнічым органе гэтыя тэмы былі не проста абазначаны, а сур'ёзна прагучалі", - сказаў ён.

Пра актуальнасць ініцыятывы

Аляксандр Лукашэнка звярнуў увагу, што многія са 118 раёнаў краіны сутыкаюцца з адтокам насельніцтва, асабліва сельскага. Сацапытанні паказваюць, што для жыхароў у рэгіёнах тэма нумар адзін - гэта наяўнасць працоўных месцаў з дастойнай зарплатай. Потым ужо ідуць пытанні цэнаўтварэння, вольнага часу, ЖКГ і гэтак далей.

"Менавіта таму ў мінулай пяцігодцы была ўнесена ініцыятыва "Адзін раён - адзін праект", разлічваючы, што гэта будуць дастойныя працоўныя месцы з добрай заработнай платай", - сказаў Прэзідэнт.

Пэўныя станоўчыя вынікі ёсць, але выявіўся і шэраг недахопаў, прыпісак, а таксама пустой кантрольна-маніторынгавай дзейнасці, заўважыў кіраўнік дзяржавы.

Прэзідэнт акцэнтаваў увагу, што ў цяперашніх рэаліях трэба ўжо ў новым ракурсе паглядзець на задачы ў рамках рэалізацыі ініцыятывы. Стварэнне працоўных месцаў цяпер не самая важная задача. "Для нас цяпер важна пабудаваць прадпрыемствы, прадукцыя якіх будзе запатрабавана не толькі на ўнутраным, але і на знешнім рынках. І прадаць з высокім прыбыткам. Для нас гэта сёння найважнейшае пытанне. Але трэба рабіць хутка", - арыентуе кіраўнік дзяржавы.

"Улічвайце сучасную сітуацыю. Няхай яшчэ раз перагледзяць губернатары і ва ўрадзе гэтыя праекты. Паглядзіце, што трэба завяршыць, куды яшчэ трэба накіраваць грашовыя сродкі. І стварыць праекты імпартазамяшчэння і напаўнення ўнутранага рынку. Трэба вырабляць сваё", - акцэнтаваў увагу Аляксандр Лукашэнка.

Пра станоўчы эфект

З аднаго боку, як дакладвае ўрад кіраўніку дзяржавы, ініцыятыва "Адзін раён - адзін праект" стала карысным пачынаннем. З запланаваных праектаў дзве трэці рэалізавана (144 з 217), амаль 3,5 млрд рублёў інвесціравана, больш як 6 тыс. працоўных месцаў створана. Абяцаюць пасля завяршэння намечаных планаў падвоіць гэтыя лічбы.

Ініцыятывай ахоплены як дзяржаўныя, так і прыватныя прадпрыемствы ў розных галінах - машынабудаванні, фармацэўтыцы, дрэваапрацоўцы, АПК і іншых. Многія інвестпраекты з'яўляюцца імпартазамяшчальнымі і экспартна арыентаванымі.

"У шэрагу рэгіёнаў ініцыятыва "Адзін раён - адзін праект" дае сапраўды магутны эфект", - адзначыў Аляксандр Лукашэнка.

Ён прывёў прыклад Краснапольскага раёна, які нядаўна наведваў. Там за пяцігодку доля інвестыцый па праектах ініцыятывы склала 50 працэнтаў ад агульнага аб'ёму.

Пра недахопы ў рэалізацыі

Прэзідэнт канстатаваў, што на старце праграмы прысутнічалі неразбярыха і бюракратыя, не было сістэмы па спецыялізацыі раёнаў з улікам іх магчымасцей, кампетэнцыі і, самае галоўнае, патрэбнасці. "Таму не былі выпрацаваны дакладныя крытэрыі фарміравання планаў, праектаў, ацэнкі іх эфектыўнасці на вынікі эканомікі і развіцця раёна. У нас асноўны паказчык быў - асваенне сродкаў, часам любой цаной. Адсюль з'яўляліся і перагібы", - сказаў ён.

Як дакладваюць Прэзідэнту, у кантралёраў да паловы праектаў ёсць прэтэнзіі (109 з 217). "Урад дае справаздачу па агульным пераліку праектаў, не заглядаючы ў сутнасць належным чынам. Таму нямала ўключаных у пералік фармальна, а ўся работа вядзецца толькі на паперы. Ёсць запланаваныя да рэалізацыі за кошт уласных або пазыковых сродкаў і без трапляння ў гэты спіс. Напрыклад, узвядзенне транспартна-лагістычнага цэнтра ў Верхнядзвінскім раёне або арганізацыя вытворчасці катанізаванага льновалакна ў Ляхавіцкім раёне", - агучыў прыклады Аляксандр Лукашэнка.

Адзначаюцца факты, калі ў пералік уносіліся праекты, якія даўно рэалізуюцца або ўжо амаль гатовыя - гэта значыць літаральна на фінішнай прамой. Так, з 2014 года рэалізуецца праект па выпуску фармацэўтычнай прадукцыі ў Чэрвеньскім раёне, а ў 2022 годзе яго як нічога і не было ўключылі ў спіс. "Не разумею, навошта гэта патрэбна. Навошта вы некуды нешта ўключаеце, каб даць справаздачу, што вы "вялікія" і выканалі даручэнне Прэзідэнта? Гэта нікому не трэба", - падкрэсліў беларускі лідар.

Вядомы таксама праекты, па якіх мясцовымі ўладамі рэальная дапамога не аказвалася - толькі збіралі і перадавалі наверх справаздачнасць. "Шэраг праектаў фігуруе ў спісе дзякуючы ўгаворам бізнесменаў - па прынцыпе "з вамі нічога не станецца, а старшыні пойдзе ў залік". Што ўжо гаварыць пра факты, калі праекты далучаліся да ініцыятывы наогул без ведама суб'ектаў гаспадарання - яны толькі са справаздач улад перад СМІ даведваліся, што ў нечым паўдзельнічалі", - расказаў Прэзідэнт.

Пра высновы і планы на перспектыву

Паводле слоў Аляксандра Лукашэнкі, атрымліваецца дваякая карціна, а ісціна, як звычайна, пасярэдзіне.

"Першае. Урад і губернатары недзе недагаворваюць, што для многіх інвестараў умовы так і не створаны: не заўсёды даступнае фінансаванне, дарагое праектаванне, будаўніцтва і да таго падобнае, - падагульніў кіраўнік дзяржавы. - Другое. Прыкладна палова нашых старшынь райвыканкамаў не здала гэты важнейшы для іх экзамен".

"Важна, наколькі старшыні райвыканкамаў і ўсе прысутныя тут (аблвыканкамы, урад) здольныя рэалізаваць гэту ініцыятыву, гэтыя праекты, якія разам названыя органы ўлады і планавалі. Я не бачу, што нашы органы ўлады, асабліва ўнізе, старшыні райвыканкамаў, жывуць гэтай тэмай, рэальна ў яе паглыбіліся і літаральна змагаюцца за кожнае працоўнае месца, калі гэта патрэбна ў канкрэтным раёне", - сказаў Прэзідэнт.

Пры гэтым, звярнуў увагу Аляксандр Лукашэнка, праз некаторы час пасля аб'яўлення ініцыятывы "Адзін раён - адзін праект" абставіны змяніліся. Важны не проста новыя працоўныя месцы, а іх якасць і эканамічны эфект ад ствараемага прадпрыемства. Улічваючы, што часам стаіць пытанне аб тым, як укамплектаваць работнікамі і спецыялістамі ўжо існуючыя вытворчасці.

На фоне гэтага хапае прыкладаў, калі ў рамках таго ці іншага праекта заяўляліся, умоўна, 100 новых работнікаў, а па факце атрымалася 85. І абсалютна фармальна праект прызнаецца нявыкананым.

"Гэта махровая бюракратыя, - ахарактарызаваў такі падыход беларускі лідар. - Калі заяўлялася 100, а той жа праект рэалізавалі з колькасцю 85 - гэта нармальна пры дэфіцыце кадраў".

"Атрымліваецца, хацелі запусціць інвестыцыйны цыкл, а толькі стварылі галаўны боль асобным інвестарам. Таму што кантралёры ўсіх узроўняў проста стаяць у іх над душой, манітораць кожны крок і адбіваюць жаданне працаваць. Гэта, усіх датычыцца, трэба спыняць, фармалізму быць не павінна. Мы ствараем праекты, а не лічым там колькасць "плюс-мінус адзін чалавек", - арыентаваў кіраўнік дзяржавы. - У выніку бізнесмены гатовы на ўсё, каб рэалізаваць новыя праекты па-за такімі ініцыятывамі. Таму ёсць буйныя, рэалізаваныя ў мінулай пяцігодцы, але не ўнесеныя ў гэту праграму".

Аляксандр Лукашэнка заявіў аб неабходнасці разабрацца з усімі пералічанымі вышэй фактамі, а таксама папрасіў далажыць аб планах па рэалізацыі ініцыятывы "Адзін раён - адзін праект" на бягучую пяцігодку.

"Нам трэба звярнуцца да гэтай ініцыятывы праз той час, калі яна была аб'яўлена. Сітуацыя сур'ёзна змянілася. Тады мы разлічвалі не толькі на высокааплатныя працоўныя месцы, але і стварэнне працоўных месцаў (большай колькасці ў прынцыпе. - Заўвага БЕЛТА). Сёння страшэннай такой няма праблемы. Недзе ў раёнах яна ёсць. Там трэба браць на кантроль гэту ініцыятыву і глядзець, што там губернатар са старшынёй гар-, райвыканкама хочуць пабудаваць, каб людзі мелі нармальную заработную плату і працоўныя месцы (менавіта працоўныя месцы)", - сказаў Аляксандр Лукашэнка.

"Яшчэ раз падкрэсліваю, з улікам сённяшняга часу нам трэба паглядзець, што нам рабіць і што важней", - заявіў Прэзідэнт.

У ліку такіх праектаў, зыходзячы з праведзеных нядаўніх рэгіянальных паездак, ён згадаў аб неабходнасці завяршыць праграму малочнатаварных комплексаў і прафілакторыяў для ўтрымання цялят.

Аналагічна з развіццём рыбаводчых комплексаў, з чым Аляксандр Лукашэнка азнаёміўся ў Краснапольскім раёне. Магчыма, варта маштабаваць гэты вопыт і развіваць у іншых рэгіёнах, дзе гэта магчыма і мэтазгодна. "Выдатнае прадпрыемства з пункту гледжання эканомікі, рынку ўнутранага і знешняга", - сказаў кіраўнік дзяржавы.

Яшчэ адзін напрамак - развіццё сеткі райаграсэрвісаў, што абмяркоўвалася на семінары-нарадзе ў Мазыры. Гэта не толькі абслугоўванне складанай тэхнікі, але і новыя вытворчасці на іх базе менш складаных, але запатрабаваных агрэгатаў.

Асобна кіраўнік дзяржавы згадаў аб неабходнасці ў перспектыве абмеркаваць работу сельгасхімій, існуючыя недахопы з захоўваннем дарагіх мінеральных угнаенняў.

"Непачаты край работы. Трэба тэхналагічна выбудаваць гэтыя напрамкі. Асобныя праекты вельмі патрэбны з ​​пункту гледжання імпартазамяшчэння і напаўнення ўласнага рынку. Нам трэба і на гэта паглядзець. Не трэба па руках і нагах вязаць губернатараў і мясцовыя органы ўлады. Грошы і ў гэта трэба ўкладваць. І калі фінансавыя сродкі пойдуць на такія праекты, - гэта таксама нармальна, - сказаў Аляксандр Лукашэнка. - Калі мы гэта рэалізуем, у нас людзей не хопіць на астатнія праекты, акрамя Мінска і іншага. Усе занятыя. Ніколі такога не было. З гэтага пункту гледжання трэба перагледзець, калі неабходна. Гэта маё меркаванне, зыходзячы з камандзіровак па краіне".