Галоўныя навіны

Акцэнт на арэнднае жыллё. Як і дзе будаваць запаветныя квадраты - тэма нарады ў Лукашэнкі

22 верасня, Мінск /Кар. БЕЛТА/. Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка сабраў нараду аб перспектывах жыллёвага будаўніцтва і павышэнні эфектыўнасці выкарыстання арэнднага жылля, перадае карэспандэнт БЕЛТА.

"Сёння ў краіне на ўліку маючых патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў знаходзяцца 542 тыс. сем'яў - паўмільёна. І ўсе яны спадзяваюцца як мага хутчэй атрымаць ключы ад дома або кватэры", - звярнуў увагу кіраўнік дзяржавы. Пры гэтым размова ідзе і аб тых, хто мае жыллё, але можа мець патрэбу ў дадатковых квадратных метрах.

Прэзідэнт у сувязі з гэтым нагадаў аб задачах, якія вызначаны на пяцігодку. Акцэнты зрушваюцца ў бок арэнднага жылля, якое павінна стаць асноўным інструментам вырашэння жыллёвага пытання і кадравых задач. "Арэнднае жыллё прадастаўляецца прадпрыемствам або іншым органам улады, калі гэта будзе прадугледжана. Гэта эканамічна апраўдана і зручна для людзей, асабліва маладых спецыялістаў", - падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка.

Кіраўнік дзяржавы нагадаў, што ў 2026-2030 гадах "запланавана пабудаваць з дзяржпадтрымкай 6,5 млн жылых квадратных метраў, з іх 5 млн - арэндных". "Прыярытэты ранейшыя: цана метра - не вышэйшая за сярэднямесячную заработную плату, тэрміны ўводу - нарматыўныя, без усялякіх даўгабудаў. А якасць... Трэба зрабіць так, каб чалавек мог усяліцца ў дом або кватэру і жыць", - звярнуў увагу беларускі лідар.

Разам з тым, кантралюючыя органы адзначаюць наяўнасць сістэмных недахопаў у планаванні і фінансаванні будаўніцтва, а таксама ў далейшым выкарыстанні арэнднага жылля. Прэзідэнт спыніўся на самых злабадзённых пытаннях.

Аб будаўніцтве арэнднага жылля ў прывязцы да рабочых месцаў

Аляксандр Лукашэнка канстатаваў, што новыя кватэры ўзводзяцца не пад рэальную патрэбнасць, а дзеля выканання даведзеных заданняў. "Катастрофа, не так? Пры гэтым рэгіёны часам скардзяцца, што адсутнічае не толькі неабходнасць будаўніцтва, але і крыніцы фінансавання. Атрымліваецца, Гродзенскай або Магілёўскай вобласці жыллё не трэба, а нехта ім навязвае будаўніцтва гэтага жылля", - адзначыў ён.

"Людзям абяцалі будаваць кватэры ў прывязцы да рабочых месцаў. У гэтым, напэўна, сутнасць арэнднага жылля", - падкрэсліў Прэзідэнт.

Аляксандр Лукашэнка ўказаў на станоўчыя прыклады такога падыходу. Яны ёсць у Петрыкаве ("Беларуськалій"), Рудзенску (БНБК), Тураве (Тураўскі малочны камбінат), Віцебску (Віцебская бройлерная птушкафабрыка) і шэрагу іншых населеных пунктаў.

Кіраўнік дзяржавы таксама адзначыў, што з уступленнем у сілу ўказа №344 "Аб субсідзіраванні юрыдычных асоб пры ўзвядзенні або набыцці жылых памяшканняў" 1 студзеня 2025 года працэс актывізаваўся. "Некаторыя прадпрыемствы пачалі будаваць для сваіх работнікаў асобныя кватэры. Але іх таксама мала: 153 у 2025 годзе. Што нам трэба вырашыць, каб гэта практыка стала больш масавай?" - паставіў пытанне перад удзельнікамі нарады Прэзідэнт.

Кіраўнік дзяржавы абазначыў некаторыя крокі, неабходныя для вырашэння гэтых пытанняў. Размова ідзе аб стварэнні празрыстай сістэмы ўліку грамадзян, якія жадаюць атрымаць арэнднае жыллё, каб будаваць адрасна. "Дапусцім, чалавек працуе на МАЗе, стаіць на ўліку, гатовы атрымаць арэнднае жыллё і там жыць. Такіх людзей мы павінны бачыць, для нас гэта важна", - сказаў ён.

Яшчэ адзін крок - узвядзенне жылля з акцэнтам на малыя населеныя пункты і роўна ў такой колькасці, якая неабходна для развіцця эканомікі рэгіёна. Акрамя таго, як падкрэсліў Аляксандр Лукашэнка, да закладкі любога шматкватэрнага дома трэба дакладна вызначыцца з крыніцамі фінансавання: "Перш чым пачынаць нешта рабіць, трэба ж бачыць, адкуль грошы".

Ён таксама звярнуў увагу на неабходнасць больш шырокага далучэння прадпрыемстваў рэальнага сектара з выкарыстаннем уласных і прыцягнутых рэсурсаў для вырашэння жыллёвых пытанняў сваіх супрацоўнікаў. "Гэта не толькі бюджэтныя грошы. І прадпрыемства павінна ўкладваць свае грошы", - дадаў кіраўнік дзяржавы.

Аб праблеме пустуючых арэндных кватэр

"Як мяне інфармуюць, расце колькасць пустуючых арэндных кватэр. Дзіўна, як? Цяпер у пераліку незапатрабаваных больш як 17 тыс. жылых памяшканняў. Мы пабудавалі жыллё, і яно нікому не патрэбна? - акрэсліў праблему кіраўнік дзяржавы. - Многія кватэры прастойваюць больш за год. А дзе гаспадарскі падыход? Грошы трацім на ўтрыманне, у гэты час людзі на чарзе стаяць".

Прэзідэнт заўважыў, што часта раней пабудаванае жыллё проста не рамантуецца. У выніку на сённяшні дзень амаль 6 тыс. незаселеных памяшканняў мясцовыя ўлады прызналі непрыдатнымі для пражывання і плануюць знесці.

Наконт гэтага прэм'ер-міністр Аляксандр Турчын растлумачыў, што ў асноўным праблема прастойвання, прыходу ў непрыдатнасць для пражывання памяшканняў датычыцца не новага жылля, пабудаванага за кошт бюджэтных сродкаў, а таго арэнднага жылля, якое аднесена да гэтай катэгорыі ў 2016 годзе і раней з'яўлялася ведамасным, службовым, не прыватызаваным грамадзянамі. Паводле яго слоў, пераважна менавіта такое жыллё, размешчанае ў сельскай мясцовасці, застаецца незапатрабаваным.

"Па-рознаму бывае. Часам гэтыя дамы, старыя, можа, і трэба зносіць, але сёе-тое можна і адрамантаваць, да ладу давесці або прадаць", - звярнуў увагу Прэзідэнт.

Аб засяленні новага арэнднага жылля ў кароткія тэрміны

Пытанні з засяленнем новага арэнднага жылля ўзнікалі некаторы час таму. У сувязі з чым Прэзідэнт падпісаў указ №388, які ўступіў у сілу з 1 студзеня 2026 года. У адпаведнасці з ім скарочана працягласць дзеючых працэдур, неабходных для засялення грамадзян, а тэрміны засялення ў пабудаваныя дзяржаўныя арэндныя кватэры абмежаваны 30 рабочымі днямі ад даты зацвярджэння акта прыёмкі жылога дома ў эксплуатацыю. Раней такое засяленне магло займаць да 200 дзён.

"Не так даўно, пасля скарг, мы прынялі рашэнне аб максімальным скарачэнні тэрмінаў засялення новабудоўляў. Мясцовым органам улады гэты працэс трэба ўзяць пад кантроль. Пабудаваныя кватэры пуставаць не павінны, - звярнуў увагу ён. - Барані вас гасподзь, калі мне яшчэ нехта паскардзіцца, што недзе пабудавана жыллё і яно не заселена".

Аб цэнаўтварэнні і дысцыпліне разлікаў за арэндныя метры

Аляксандр Лукашэнка абазначыў праблему пратэрмінаванай запазычанасці за арэнду жылля і камунальныя паслугі.

"Выклікаюць здзіўленне цэнаўтварэнне і дысцыпліна разлікаў за арэндныя метры. У некаторых выпадках арэндная плата за жыллё ў абласных цэнтрах проста сімвалічная: 30 рублёў у месяц за двухпакаёвую кватэру", - адзначыў кіраўнік дзяржавы.

Прэзідэнт звярнуў увагу, што на гэтым фоне ўзнікае парадокс: пратэрмінаваная запазычанасць за арэнду і камунальныя паслугі ў цэлым па краіне пераваліла за 20 млн рублёў, а даўжнікі гадамі прадаўжаюць карыстацца арандаванымі квадратнымі метрамі. "Капейкі каштуе, і гэта заплаціць не могуць", - абурыўся кіраўнік дзяржавы.

"Вядома, сітуацыі бываюць розныя. Часам чалавек трапіў у бяду, знаходзіцца ў цяжкім становішчы. Яму, можа, і трэба дапамагчы. Але не гадамі ж будзем дапамагаць", - заўважыў Аляксандр Лукашэнка.

"Зафіксаваныя Камітэтам дзяржкантролю факты і сумы сукупных даўгоў паказваюць, што тут нейкая сістэмная недапрацоўка, якую трэба выправіць", - заявіў Прэзідэнт.

Аб зніжэнні тэмпаў уводу жылля

Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што, акрамя арэнднага, у краіне прадаўжаецца будаўніцтва жылля з дзяржаўнай падтрымкай, камерцыйнага і індывідуальнага.

"Усе рашэнні, аб якіх прасіў урад, аблвыканкамы, па гэтых пытаннях прыняты. Як мне дакладваюць, тэмпы ўводу жылля ў першым паўгоддзі гэтага года знізіліся. Чым гэта можна растлумачыць?" - удакладніў кіраўнік дзяржавы.

Аляксандр Лукашэнка звярнуў увагу, што ў сродках масавай інфармацыі і сацыяльных сетках часам з'яўляюцца скаргі грамадзян на некампетэнтнасць мясцовых улад, бюракратычныя затрымкі банкаў пры выдачы жыллёвых крэдытаў і да таго падобнае.

"Такіх сітуацый быць не павінна! І тут урад павінен поўнасцю ўключыцца і рукі-ногі, прабачце за грубасць, паадрываць за такія рэчы, не гледзячы на ​​тое, гэта банкі або нейкія бюракраты", - запатрабаваў Прэзідэнт.